พ.ร.บ. กระจายอำนาจ · ฉบับประชาชน

อำนาจ
ควรอยู่
ที่ไหน?

กว่า 76 จังหวัด ของไทย ตัดสินใจเรื่องของตัวเองได้น้อยกว่าที่ควร — งบประมาณ โครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา สาธารณสุข ถูกรวมศูนย์อยู่ในกรุงเทพฯ ถึงเวลาคืนอำนาจให้ท้องถิ่น

72%งบประมาณอยู่ที่ส่วนกลาง
7,850อปท. ทั่วประเทศ
1 ใน 76จังหวัดเลือกผู้ว่าเองได้
บทสัมภาษณ์เชิงลึก · เมษายน 2569
เลื่อนอ่านต่อ
ใช้เวลาอ่าน ~8 นาที

ประเทศเดียว
ที่หัวใจ
เต้นแค่จุดเดียว

ปัญหาน้ำท่วม ถนนพัง โรงเรียนขาดครู โรงพยาบาลเตียงเต็ม — ทั้งหมดตัดสินใจได้จากข้าราชการที่นั่งอยู่ห่างจากพื้นที่นับพันกิโล และรอคิวอนุมัติจากส่วนกลางเป็นเดือนเป็นปี นี่คือสิ่งที่เรียกว่าการรวมศูนย์อำนาจ และนี่คือผลของมัน

กรุงเทพฯ 72% ของงบทั้งประเทศ ฿ ต่างจังหวัด 14% ของงบทั้งประเทศ ฿ ความไม่สมดุล
01 / 04
กรุงเทพฯ
72%
76 จังหวัด
28%
อปท. ทั้งประเทศ
14%

กรุงเทพฯ ได้งบไม่สมดุลกับประชากร

กรุงเทพฯ ประชากรราว 10% ของประเทศ แต่รับงบส่วนกลางมากกว่า 70% ขณะที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7,850 แห่ง แบ่งกันเพียง 14%

02 / 04
ส่วนกลาง จังหวัด ชุมชน ~45–90 วัน กว่าจะอนุมัติ

ปัญหาท้องถิ่น คนไกลตัดสิน

น้ำท่วม ถนน โรงเรียน — ต้องส่งเรื่องขึ้นไปรอการอนุมัติจากกรุงเทพฯ กว่าจะได้งบ บางครั้งฤดูฝนใหม่มาก่อน

03 / 04
เกิดเหตุ
วันที่ 0
รายงาน
จังหวัด
+3 วัน
ส่งกระทรวง
+10 วัน
ครม.
อนุมัติ
+21 วัน
งบลง
พื้นที่
+45 วัน

ภัยพิบัติรอไม่ได้ แต่ระบบรอ

สายบังคับบัญชาแบบรวมศูนย์ ทำให้ความช่วยเหลือกว่าจะถึงพื้นที่เฉลี่ย 45 วัน — ทั้งที่น้ำท่วมรอเพียง 45 ชั่วโมง

04 / 04
เชียงใหม่ ขอนแก่น อุดร สงขลา กรุงเทพฯ งาน · การศึกษา · โอกาส

สมองไหลจากต่างจังหวัดเข้ากรุงเทพฯ

เมื่อการลงทุนและโอกาสกระจุกตัวในเมืองหลวง คนรุ่นใหม่ไม่มีเหตุผลที่จะอยู่บ้านเกิด — ต่างจังหวัดกลายเป็นเมืองผู้สูงอายุ

0
วัน เฉลี่ย กว่าคำขออนุมัติจะได้ผล
0%
งบประมาณรวมศูนย์ในกรุงเทพฯ
0/76
จังหวัดที่เลือกผู้ว่าฯ เองได้
0x
รายได้เฉลี่ย กทม. สูงกว่าภาคอีสาน

แล้ว พ.ร.บ. กระจายอำนาจ ทำอะไร?

พ.ร.บ. กระจายอำนาจ คือกฎหมายที่โอนอำนาจตัดสินใจ งบประมาณ และบริการสาธารณะ จากส่วนกลางลงสู่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เช่น เทศบาล อบต. และจังหวัด เพื่อให้ท้องถิ่นจัดการเรื่องของตัวเองได้ ภายใต้ความรับผิดชอบต่อประชาชนโดยตรง

มาตรา ก.

โอนอำนาจงบประมาณ
ให้ท้องถิ่น

อปท. มีอำนาจจัดทำและใช้งบประมาณของตนเองโดยไม่ต้องรอการจัดสรรรายโครงการจากส่วนกลาง

มาตรา ข.

จังหวัดดูแลสุขภาพ การศึกษา โครงสร้างพื้นฐานเอง

โรงพยาบาล โรงเรียน ถนนในท้องถิ่น ตัดสินใจและบริหารในระดับจังหวัด/เทศบาล ตรงตามบริบทพื้นที่

มาตรา ค.

เพิ่มสัดส่วนภาษี
ที่ท้องถิ่นเก็บได้

เพิ่มสัดส่วนรายได้จากภาษีที่ส่งกลับคืนสู่ท้องถิ่น จาก 29% → 35% ในปีแรก และ 50% ใน 5 ปี

มาตรา ง.

เสริมอำนาจสภา
ตำบล/เทศบาล

สภาท้องถิ่นมีอำนาจตรวจสอบ ถอดถอน และผ่านข้อบัญญัติที่มีผลบังคับในเขตพื้นที่โดยตรง

เทียบแบบเห็นภาพ

ระบบรวมศูนย์ · ปัจจุบัน
ระบบกระจายอำนาจ · ร่างนี้
อนุมัติงบท้องถิ่น
รอกระทรวง 45–90 วัน
สภาท้องถิ่นอนุมัติเอง ~7 วัน
เลือกผู้ว่าฯ
ส่วนกลางแต่งตั้ง
ประชาชนในจังหวัดเลือกตรง
สัดส่วนภาษีท้องถิ่น
29% ของรายได้รัฐ
35% → 50% ภายใน 5 ปี
แก้ปัญหาน้ำท่วม
รอ ครม. เคาะ
อบต./เทศบาล ตัดสินใจทันที
ตรวจสอบได้
ผ่านราชการ หลายชั้น
ประชาชนในพื้นที่ตรวจสอบได้ตรง

เมื่ออำนาจ
กลับคืนสู่ประชาชน

ประเทศที่กระจายอำนาจ ไม่ใช่แค่ประเทศที่รัฐทำงานเร็วขึ้น — มันคือประเทศที่คนในทุกจังหวัดมีสิทธิ์กำหนดอนาคตของตัวเอง นี่คือสิ่งที่งานวิจัยและประสบการณ์ของประเทศอื่นยืนยัน

“งบชลประทานมาถึงๆ่ำได่ ไม่ต้องรอนาน”
เกษตรกร
“หลักสูตรสร้างได้ตามบริบทของเด็ก”
ครู
“ตัดสินใจแทนชาวเมืองได้ทันที”
นายก อบต.
“มีอนาคตที่บ้านเกิด ไม่ต้องย้ายไปไหน”
นักศึกษา

บริการที่เร็วกว่าและตรงจุดกว่า

ถนนที่ชำรุดบ้านคุณ ซ่อมได้ใน 7 วัน ไม่ใช่ 90 วัน เพราะ อปท. ใช้งบของตัวเองได้ทันที

— เร็วขึ้นเฉลี่ย 6 เท่า

เศรษฐกิจในภูมิภาคขยายตัว

เมื่อท้องถิ่นมีงบลงทุน มีสาธารณูปโภค คนรุ่นใหม่มีเหตุผลอยู่ที่บ้านเกิด เกิดการจ้างงาน

— เพิ่ม GDP ภูมิภาค ~2.3%/ปี

ลดความเหลื่อมล้ำระหว่างเมืองหลวงและต่างจังหวัด

รายได้ต่อหัวในภาคอีสานต่ำกว่า กทม. ถึง 8.5 เท่า — การกระจายงบคือทางเดียวที่จะปิดช่องนี้

— ปิดช่องความเหลื่อมล้ำ 30% ใน 10 ปี

ประชาชนมีเสียงในเรื่องของตนเอง

เลือกผู้ว่าฯ เลือกนโยบาย ตรวจสอบได้ตรง — การเมืองไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป

— ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเพิ่มการมีส่วนร่วม 4 เท่า
"
ไม่มีประเทศไหนเจริญ
โดยที่เมืองหลวงเติบโตอยู่คนเดียว
— รายงาน OECD ว่าด้วยการกระจายอำนาจ 2567

บทเรียนจากประเทศที่เคยผ่านทางเดียวกัน

🇩🇪 เยอรมนี

รัฐ (Länder) 16 รัฐ

แต่ละรัฐมีรัฐธรรมนูญ รัฐสภา และอำนาจบริหารของตัวเอง การศึกษาและตำรวจเป็นเรื่องของรัฐ

40%ของรายได้รัฐบาลอยู่ที่ Länder
🇯🇵 ญี่ปุ่น

เทศบาล 1,718 แห่ง

Todofuken (จังหวัด) และเทศบาล ดูแลสาธารณสุข ผู้สูงอายุ ขยะ น้ำประปา และการศึกษาทั้งหมด

45%ของงบประเทศ ผ่านท้องถิ่น
🇰🇷 เกาหลีใต้

จังหวัดและนคร 17 แห่ง

ผู้ว่าฯ และนายกเทศมนตรีมาจากการเลือกตั้งตรง — กระจายอำนาจหลังประชาธิปไตย 1995 เปลี่ยนประเทศอย่างถาวร

36%ของรายจ่ายภาครัฐ

คุณเห็นด้วยกับ
กฎหมายกระจายอำนาจ
มากแค่ไหน?

ตอบ 6 คำถาม ใช้เวลา ~2 นาที — ดูว่าคุณอยู่ตรงไหนของสเปกตรัมการกระจายอำนาจ และเสียงคุณจะไปรวมกับผู้ตอบคนอื่นในกราฟด้านข้างทันที

คำถามที่ 1 / 6

ถ้าจังหวัดของคุณจัดการงบประมาณโรงเรียนเอง คุณคิดว่าจะดีขึ้นไหม?

ปัจจุบัน งบโรงเรียนมาจากกระทรวงศึกษาธิการ กำหนดนโยบายเดียวทั่วประเทศ

ไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งเห็นด้วยอย่างยิ่ง
LIVE POLL · อัปเดตเรียลไทม์

ผู้ตอบ 2,847 คน เห็นด้วยมากกับคำถามนี้

กลุ่มตัวอย่างรวม n = 2,847
ผลของคุณ
/30

คุณคือ Local Champion 🏆

คุณสนับสนุนการกระจายอำนาจอย่างชัดเจน — เชื่อว่าท้องถิ่นตัดสินใจเรื่องของตนเองได้ดีกว่า เสียงของคุณจะไปเข้าคำนวณใน live poll ด้านข้าง

คืนอำนาจ
ให้ประชาชน

กฎหมายนี้เปลี่ยนชีวิตคนทั้ง 77 จังหวัดได้ — ถ้ามีเสียงของคุณอยู่ด้วย